Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

Kogels vlogen Sinterklaas om de mijter

Volgende » « Vorige ^ Terug naar het Overzicht
Bron / Auteur: Pieter Jan de Vries

Louis Hansen komt per trein aan in Enkhuizen voor zijn priesterwijding.
Louis Hansen komt per trein aan in Enkhuizen voor zijn priesterwijding.
Ons oprecht protestantse gezin heeft nooit een echtere goedheiligman op bezoek gehad dan op 5 december 1944. De cadeaus en lekkernijen stelden in die Hongerwinter natuurlijk weinig voor, maar de oorlogssinterklaas daarentegen des te meer.

Het gezin bestond uit vader, moeder, een zusje van zes, een broertje van twee, een baby van nog geen jaar en ik, toen 13 jaar oud. Op bezoek was opa. Die had al jaren het geluk om elke keer op de verjaardag van de Sint die kindervriend toevallig in onze gang tegen te komen. Waarna een zware stem naar stoute kinderen vroeg en een zwarte wollen handschoen vanachter de bijna gesloten kamerdeur een handvol pepernoten over de vloer strooide.

Deze keer waren er geen pepernoten, maar opa was er toch. Hij was, naar eigen zeggen, dit jaar ergens op straat Sinterklaas tegengekomen en die had beloofd persoonlijk ons huis te bezoeken. Samen met Zwarte Piet natuurlijk.

We woonden in die tijd in de Oostertuinstraat en we leefden meestal in de voorkamer, want dat was het kleinste vertrek om te verwarmen. Het potkacheltje snorde moeizaam met de stukjes cokes, die we uit de paden langs de spoorlijn hadden gezeefd. Het was middag dus we hoefden de drijvende katoenpitjes nog niet aan te steken. Ze dreven in een potje gevuld met een onduidelijke, vettige substantie. Waar die olie vandaan kwam weet ik niet meer, maar zeker niet uit de reguliere oliehandel want die was al lange tijd buitenspel gezet.

Nu wilde het geval dat onze buurjongen Krik Jeursen in die tijd een priesteropleiding volgde in de buurt van Nijmegen. Vanwege het krijgsgeweld was hij naar huis gestuurd met de boodschap dat het in het oorlogsgebied te gevaarlijk was om het college open te houden. En door de spoorwegstaking kon hij ook niet meer terug naar Nijmegen. Hetzelfde gold voor nog een Enkhuizer priesterstudent, Louis Hansen, een lid van de dynastie van vishandelaren die hun bedrijf aan de Havenweg hadden. De jongens waren op het idee gekomen om tijdens hun gedwongen ledigheid wat aardigs te doen voor hun medemens. En zeker voor de kinderen van vrienden en kennissen konden ze even de zon laten schijnen. Ze zouden de rol van Sint en Piet op zich nemen. Hun sacrale bedrijfskleding moet gekomen zijn van Peerdeman, die vanuit een pand op de Breedstraat toneelkostuums verhuurde. En met wat fantasie en wat voorinformatie was de uitstraling van het Spaanse duo goed te benaderen.

Daar zaten we dan te wachten. De bel ging. Opa deed open. Hij was tenslotte de favoriete tussenpersoon van de Sint. Plechtig schreed Sinterklaas binnen. Achter hem de echte Zwarte Piet. Die droeg een geweldig groot boek mee met koperen sloten, maar ook een zak. Iedereen was onder de indruk. Sint mocht in de mooiste stoel zitten. Of het in deze barre tijden niet gevaarlijk was om zo open en bloot met zijn paard over de daken te rijden? Dat kon Sint bevestigen. Bij een tocht over de huizen bij de haven was hij terecht gekomen in een beschieting van een laagvliegend Engels vliegtuig door  de Duitse luchtafweer. Naar zijn zeggen waren hem de kogels om de mijter gevlogen.

De hoge gasten spraken wat met elkaar. Het moet een soort kerklatijn zijn geweest, de vrucht van hun scholing. Niemand verstond dat natuurlijk. Toen kwam het grote moment. Sint zou iedereen toespreken, vragen naar het gedrag, een oordeel uitspreken en misschien zelfs Zwarte Piet een cadeautje uit de zak laten halen. Opa was het eerste aan de beurt. Dat viel niet mee. Zijn pekelzonden werden uitvergroot. De kinderen waren danig onder de indruk. Het oordeel was niet mals. Opa moest in de zak. Van narigheid probeerde hij onder de tafel te kruipen. Sint was gelukkig een wijs man. De kinderen mochten voor advocaat spelen en die waren erg op opa gesteld.

De cadeaus die dat jaar uit de zak kwamen, waren niet indrukwekkend. Een potlood, een door moeder gemaakte inktlap of een gerecyclede muts of wanten waren het hoogst haalbare in die tijd. De enige zoetigheden bestonden uit suikerbietenpulpkoekjes. Toch is 5 december 1944 de sinterklaasavond die mij het beste is bijgebleven.



Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube