Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

De allerlaatste Wisselton

Bron / Auteur: Klaas Koeman

Het 'huisje' van Zuiderhavendijk 63-65
Het 'huisje' van Zuiderhavendijk 63-65
Met de tonnen in ons stadje is het donkerbruin gesteld want als 'k goed beluister zijn hun dagen hier geteld... Met deze fraaie dichtregels luidde stadsdichter Siebe de Jong in de Enkhuizer Courant van 17 december 1953 het einde van het tonnentijd-perk in. De gemeenteraad had besloten de 1400 wisseltonnen langzamerhand op te ruimen en in de woningen een wc te maken. Tenminste, de gemeente zegde de huiseigenaren een subsidie toe. Tegelijkertijd werden overal in de stad de straten opengebroken om de riolering aan te leggen. Het aantal tonnen daalde gestaag, in 1960 waren er nog maar 530.

Het was niet de enige maatregel om de volksgezondheid te bevorderen. Het verplichte gebruik van vuilnisbakken en de doortastende TBC-be-strijding hoorde hier ook bij. Piet Rooker schrijft in de Enkhuizer Courant in 1986 een mooi 'in memoriam van de wisselton'. Hij schreef over een wagen met twee etages voor de tonnen met een sjokkende Belse ervoor. De voerman, zeer toepasselijk Gerrit Strontje geheten, droeg de vaak overvolle ton op zijn schouder door de huizen. In het artikel van Rooker kwam er wel eens een spatje op de muur of wat smurrie op de vloer. Men maalde er niet om, maar er zijn ook verhalen bekend van zorgzame huisvrouwen die de hele gang met oude kranten bedekten.

De tonnen werden op een terrein vlak buiten de Noorderpoort geleegd. De beer werd gemengd met turfstrooisel en weer verkocht als mest. Naast dat terrein werd door West Frisia gevoetbald. Dat de klachten over stankoverlast steeds luider werden, laat zich raden. De privaatton hoefde niet altijd door de gang: hier en daar zie je in een steegje nog een luikje, vlak boven het maaiveld. Het tonnetje kon door dat luikje naar buiten gehaald worden en hoefde dan niet door de woning gesjouwd te worden. Ook in het Snouck van Loosenpark zijn nog een aantal van die luikjes zichtbaar. Het allerlaatste tonnetje is pas in 1985 buiten werking gesteld. De bewoonster van Zuiderhavendijk 63, Antje Visser, had het nooit nodig gevonden om een wc aan te leggen. Pas na haar dood verdween dit historische object.

Overig Nieuws

Bekijk oude berichten in het nieuwsarchief »
Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube