Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

Vruchten plukken van gemeentegrond

Bron / Auteur: Klaas Koeman

De Boschlaan - thans Prins Bernhardlaan - omstreeks 1900. Dit was een van de beoogde plekken om fruitbomen te planten
De Boschlaan - thans Prins Bernhardlaan - omstreeks 1900. Dit was een van de beoogde plekken om fruitbomen te planten
Het idee was al in 1907 geopperd, maar pas in 1917 nam de gemeenteraad van Enkhuizen het serieus. Was het niet mogelijk om het gemeentelijk grondbezit beter te benutten? Natuurlijk, hier en daar was een stukje grond verhuurd, maar het rendement kon toch veel hoger? Het idee was om vruchtbomen te planten.

Waarschijnlijk nam de raad het idee nu wel serieus, omdat het oorlog was. Nederland kon gelukkig neutraal blijven, maar de Eerste Wereldoorlog had wel degelijk gevolgen voor het land. De komst van een grote groep Belgische vluchtelingen, in totaal een miljoen mensen, was ook aan de Enkhuizers niet voorbij gegaan. Lange tijd bivakkeerde een groep in het Rijks-betonningsmagazijn op de Bierkade. Later kregen ze ook onderdak in het weeshuis, de pastorie, de diaconie en het St. Nicolaasgesticht.

Gemobiliseerd

Veel mannen waren in de oorlogsjaren gemobiliseerd en zaten aan de grens de vijand op te wachten. Maar ook economisch waren er problemen. De handel lag bijna helemaal stil. De Duitsers wilden niet dat er met Engeland gehandeld werd en de Engelsen wilden niet dat Duitsland ook maar iets kon importeren. Er was wel een Nederlandse Overzee Trust Maatschappij, onder leiding van de Hoornse bankier C.J.K. van Aalst, die probeerde te onderhandelen met de oorlogvoerende partijen, maar die voorkwam niet dat in 1916 al het voedsel op de bon moest. Uiteraard benoemde de gemeenteraad een vruchtbomencommissie. Die moest onderzoeken waar in de gemeente de vruchtbomen geplant konden worden, welke soorten en hoeveel dat ging kosten. Op 23 mei kwam die commissie, bestaande uit de heren Zwaan, Degeling, de Groot Jzn, De Groot Nzn en Hulstijn in de Weeskamer van het stadhuis voor het eerst bij elkaar.

De leden bespraken verschillende opties zoals de Boschlaan (nu de Prins Bernhardlaan) en de Noorderweg. Daar stonden fraaie grote bomen, Zwaan wees daar op, maar De Groot Nzn vond dat men die wel kon kappen. Er dreigde ook een brandstoftekort, brandhout was dus meer dan welkom. Aan de Noorderboerenvaart kon de gemeente notenbomen planten, bij de Kuipersdijk kon ze een complete boomgaard aanleggen, net zoals op de Bokseweide, de Mastenwerf (nu in het Wilhelminaplantsoen) en langs de Vest. Zo besprak de commissie in rap tempo allerlei plaatsen, maar een definitief advies was toch lastiger. Ook de keuze van de vruchtbomen bleek moeilijk. Mispels, pruimen, hazelnoten passeerden de revue, natuurlijk ook appels en peren werden besproken, maar welke soorten groeiden het best op welke grond?

De leden besloten hun licht bij een aantal beroepskwekers op te steken. De commissie ging op excursie. Op 27 juli stonden de heren ’s ochtends om half zeven met de fiets klaar om een aantal vruchtboomkwekers te bezoeken. Het werd een pittige fietstocht, die voerde naar Venhuizen, Wijdenes, Schellinkhout, Westerblokker, Zwaag en via de Bangert weer terug. Wat ze leerden? In Venhuizen was een kweker die niet aan ziektebestrijding deed. Hij had zijn bomen wel bespoten, maar was ermee gestopt omdat het niets uitmaakte, vond hij. De commissieleden reageerden hier kritisch op. ’Hij snoeit ook verkeerd’, staat er in het verslag te lezen.

Verdwijnen

Ook vernamen ze dat hazelaars en mispels aan het verdwijnen waren. Daar zat geen handel meer in. Appels, peren, bessen en hier en daar wat pruimen, dat waren de producten waar de West-Friese fruittelers zich op concentreerden. Al fietsend besprak men vruchten met fraaie namen als Franse Suikers, Goudballen, de Roem van Wijdenes, Goudreinet, Keizer Alexander en Beurré d’ Amanlis. ’s Avonds om tien uur waren de commissieleden weer thuis. Ze hadden een tiental bedrijven bezocht, waaronder ook twee veilingen. Ze konden nu een verantwoord advies aan de gemeenteraad opstellen.

Overig Nieuws

Bekijk oude berichten in het nieuwsarchief »
Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube