Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

Gedenkboek van een katholieke arbeider

Volgende » « Vorige ^ Terug naar het Overzicht
Bron / Auteur: Klaas Koeman

Bouw toren Rooms Katholieke kerk aan de Westerstraat
Bouw toren Rooms Katholieke kerk aan de Westerstraat
Hij was een gewone katholieke arbeider, Jan van Duin (1885-1975). Van oor- sprong geen Enkhuizer, maar een Amsterdammer. Vanaf 1917 woonde hij achtereenvolgens op het Westeinde en het Patrimonium.

Jan van Duin was 22 jaar, toen hij uit armoede ging varen. Hij was tremmer op de grote vaart. Het beviel hem niet. Hij miste een gezinsleven. Bovendien had hij er moeite mee om, in een omgeving waar men met weinig respect met het geloof omging, zijn katholieke levensovertuiging recht te doen. Hij was blij dat zijn schip soms een aantal dagen in een haven bleef. Hij probeerde dan een katholieke kerk te bezoeken.


Aan boord van veel schepen waren de omstandigheden slecht. Soms ging de bemanning naar passagiersschepen om een fatsoenlijke maaltijd te vragen. Van Duin kon woedend worden over het wangedrag van scheepsofficieren. Hij was er de man niet naar om zijn mond te houden en dat leverde hem menig conflict op met zijn superieuren.

In 1913 lukte het hem om een baan aan de vaste wal te krijgen. Na wat omzwervingen kreeg hij in 1916 een baan als stoker bij de gasfabriek in Bovenkarspel. Enkhuizen nam de fabriek later over. Ook in deze werkkring speelde zijn grote rechtvaardigheidsgevoel hem parten. Een keer liep dat zelfs op een handgemeen uit, hij moest zich verantwoorden voor de rechter. Woedend kon hij worden op een directeur die tijdens de rantsoenering in de Eerste Wereldoorlog onbekommerd doorstookte, maar wel gezinnen afsloot die te veel gebruikten.

Soms vermoedde Van Duin antikatholieke sentimenten bij een aantal collega's. Zelf beleed hij zijn geloof zeer actief. Onvermoeibaar stortte hij zich in allerlei katholieke (arbeidersorganisaties en colporteerde hij met de Volkskant. Maar hij belandde in een mijnenveld, want de kerk keek met grote argwaan naar deze organisaties.

Vooral veel pastoors waren zeer behoudend. Pastoor Van Baaren (pastoor in Enkhuizen van 1924 tot 1933) voerde een harde strijd tegen de arbeidersbeweging in zijn parochie. „Zomers verdienen ze veel geld en 's winters leven ze van de bedeling", luidde zijn mening over de arbeiders. Van Duins kinderen kregen zelfs op school van de pastoor de wind van voren. „Oh, dat rotzooitje van Van Duin", kreeg zijn dochter Cath-rien te horen.

In 1917 trouwde Van Duin met Bregje Deen. Hij was toen 32. Het huisje waar ze gingen wonen, Westeinde 6, had zelfs een tuin waardoor hij met aardappels en groente zijn karige loon kon aanvullen. Het echtpaar kreeg tien kinderen. Vaak werd er bij de geboorte van weer een kind gehoopt dat dit de laatste zou zijn. Bij de geboorte van het tiende kind, in 1932, sloeg het noodlot toe. Van Duins vrouw stierf in het kraambed. Gelukkig vond hij na anderhalfjaar een nieuwe vrouw, Jansje Nieuwenhuizen uit Haarlem.

Het gezin komt de oorlog goed door. Na een leven lang sappelen kan ook de familie Van Duin van een beetje welvaart genieten. In 1950 gaat Jan van Duin met pensioen. Een vetpot is het niet, maar het gaat. Als de gezondheid afneemt, laten ze zich opnemen in het St. Nico-laaspension in de Westerstraat, vlakbij de kerk. Daar heeft hij met zijn vrouw nog een mooie oude dag.

Jan van Duin lijkt een gewone arbeider, maar hij was een strijdbare, diep gelovige katholiek en een zelfbewust mens. In een gedenkboek hield hij belangrijke gebeurtenissen bij. Het boekje wordt terecht door zijn familie gekoesterd, maar voor dit artikel wilden zij het wel even afstaan.


Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube