Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

'Kohlen fur den Ortskommandant' als smoes om aan brandstof te komen

Volgende » « Vorige ^ Terug naar het Overzicht
Bron / Auteur: Klaas Koeman

Vingerhoed schilderde dit schilderij ter gelegenheid van de pensionering van vader Teuling in 1959. Rechts is het woonhuis van de familie te zien.
Vingerhoed schilderde dit schilderij ter gelegenheid van de pensionering van vader Teuling in 1959. Rechts is het woonhuis van de familie te zien.
Met kunst en vliegwerk had Wim Teuling, met zijn collega's, de IJssel-meervloot van rederij Koppe in de vaart gehouden. Vlak na Dolle Dinsdag (5 september 1944) besluit hij echter uit Amsterdam te vertrekken, omdat varen te gevaarlijk was geworden.

Ook werd het steeds moeilijker in de hoofdstad aan voedsel te komen. Samen met zijn vrouw Elly en hun baby werden ze steeds afhankelijker van de voedselpakketten die zijn ouders opstuurden.

Wim Teulings vader werkte ook voor rederij Koppe. Hij was verantwoordelijk voor de veerdienst Enkhuizen-Staveren. Wims ouders woonden naast het kantoor van de Veerdienst, op het Stationsplein 1. Woonden, want de Wasserschutz-polizei had het huis gevorderd. Ze hadden nu een klein huis aan het Boschplein, maar Wims vader kon een huis aan de Molenweg regelen. Daar konden ze met z'n allen in.

Het liep anders. Door de spoorwegstaking, en de sabotage aan de veerboten, werd vader Teuling door de Duitsers gezocht. De ondergrondse regelde een onderduikadres voor hem in Zwaagdijk. Zoon Wim kreeg in Enkhuizen een adres om zich schuil te houden.

Hoe goed dat verzet inmiddels georganiseerd werd blijkt uit de volgende 'veiligheidsmaatregel'. Wim Teuling was met enige regelmaat op pad om boodschappen voor het verzet over te brengen. Was er onraad dan wachtte iemand hem op de weg op en seinde hem in. Terugkeren of even wachten was dan de boodschap. In heel oostelijk West-Friesland was op deze manier een waarschuwingssysteem gecreëerd.

Geen elektriciteit
Hoewel er van een hongersnood zoals in de grote steden geen sprake was, werd het gewone leven voor de Enkhuizers wel steeds moeilijker. Vanaf begin oktober was er geen elektriciteit meer. In eerste instantie werd er tussen 4 uur en half zes (op zondag tussen 12 en half twee) nog wel gas geleverd, maar vanaf 30 oktober was ook dat over. Water was er nog wel, maar zo beperkt dat het gebruik van de stortbakken in de toiletten officieel verboden was. De kettingen of de trekstangen moesten verwijderd worden.

Voedsel was ook voor Wim Teuling en zijn verwanten geen groot probleem. Regelmatig zocht hij zijn vader in Zwaagdijk op. De boerin stopte dan zijn fietstassen vol met aardappelen, groente, boter en bonen.

Het gebrek aan brandstof was voor iedereen het grote struikelblok. West-Friesland werd kaal gekapt. Ook in Enkhuizen verdwenen de bomen. De kersverse vereniging Oud Enkhuizen deed een oproep in ieder geval de vestingwallen te sparen, maar het mocht niet baten. 'Liever een kale stad dan een koude haard', was voor veel Enkhuizers het motto.

Wim Teuling wist nog brandstof te liggen. Op de zolder van het station en op het spoorwegterrein waren nog voorraden van de Veerdienst. Wims vader had de sleutel van de ingang. Het echtpaar Teuling slaagt erin met behulp van de kinderwagen de voorraad brandstof, vooral gasolie, weg te halen. De berg steenkool op het spoorwegterrein werd ook onder de neus van de Grüne Polizei weggekaapt. Samen met een maat lukte het Wim de hele berg op een kar te laden en weg te rijden. 'Kohlen für den Ortskommandant', had Wim in zijn beste Duits tegen de man in het groene uniform gezegd. De soldaat had nog gesalueerd ook! De kolen gingen naar het Snouck van Loosenziekenhuis.

De hongerkaravanen drukten veel West-Friezen met de neus op de feiten. Het was elders nog veel erger. En wat te denken van al die bommenwerpers die dag in dag uit naar de Duitse steden vlogen. „Het moest daar een hel zijn", schreef Wim Teuling in zijn oorlogsmemoires.


Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube