Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

De Vrije Westfries als wapen in verkiezingsstrijd

Volgende » « Vorige ^ Terug naar het Overzicht
Bron / Auteur: Klaas Koeman

Over de identiteit van de krant De Vrije Westfries kon geen twijfel bestaan. 'Anti- Revolutionair Orgaan voor West Friesland' stond er op de voorpagina. Op vrij-dag 6 mei 1938, een jubileumnummer vanwege het 40-jarig bestaan, opende de krant met het portret van de grote ARP-leider Abraham Kuyper.

Naast het portret een gedicht met in de eerste strofe het credo van de antirevolutionairen:
De alarmklok klonk door Nederland, De voorman riep:

Naar de wallen!
En wapperde 'n Standaard hoog in de lucht
't Oud Liberalisme schrok van het gerucht,
En liet het masker vallen.

De dichter J. van A. verwees - naar de 80-jarige oorlog. De vijand was nu niet Spanje maar het liberalisme. De Vrije Westfries was opgericht als wapen in de strijd tegen het liberalisme. In Nederland was nog het districtenstelsel en het district Enkhuizen was, aan het einde van de 19e eeuw, vast in handen van de liberalen.

Twee vooraanstaande leden van de Anti-Revolutionaire Partij in Enkhuizen, de charismatische dominee W. H. Oosten en Nanne Sluis Pzn vonden dat dit anders moest. Zij wilden de verkiezingen van 1901 winnen. Sluis moest naar de Tweede Kamer.

Van Urk tot Wervershoof reisden ze de zalen af. Sluis hield de toespraken en Ds. Oosten discussieerde. De combinatie van een dominee en een ondernemer met een succesvol zaadbedrijf - Nanne Sluis was oprichter van Sluis en Groot -bleek een succesformule.

Ze slaagden er zelfs in het katholieke deel van de stemgerechtigden achter zich te krijgen. Tot dan toe stemden de katholieken liever op een liberaal dan op een kandidaat van protestantse huize. Ook bij hen leefde de Tachtigjarige Oorlog nog. Maar Ds. Oosten en Nanne Sluis overtuigden de katholieken ervan dat christenen in ieder geval op christenen moesten stemmen, en niet op de liberalen. De agrarische achtergrond van Sluis bleek goud waard.

De katholieke tuinders uit de dorpen in de Streek gingen om en Nanne Sluis won de verkiezingen. Nog jaren later kon de liberaal Roodhuysen, hij was zijn politieke carrière in Enkhuizen begonnen, woedend worden over dit verraad van de katholieken. Tijdens deze verkiezingsstrijd richtten Oosten en Sluis de Vrije Westfries op. Oosten werd de eerste hoofdredacteur. In zijn stukjes Politiek Zout richtte hij zijn scherpe pen op zijn tegenstanders.

Verbeten polemiek
Zijn opvolgers C. Smeenck en R. Zuidema vochten een verbeten polemiek uit met de liberale Enkhuizer Courant. Met moeite konden ze de al genoemde Roodhuyzen, lid van de Tweede Kamer en later politiek hoofdredacteur van Het Vaderland, van repliek dienen. Onder het pseudoniem Prins Joris fileerde hij de christelijke politiek op plaatselijk en landelijk niveau. In 1905 werd de verkiezingsstrijd nog een dunnetjes overgedaan. De emoties liepen zo hoog op dat Ds. Oosten zelfs een lijfwacht nodig had. De verkiezingsstrijd was ongemeen hard, maar zelfs in het heetst van de strijd huurden Ds. Oosten en Roodhuysen gezamenlijk een rijtuigje dat hen naar de verschillende zalen bracht waar ze elkaar vervolgens te vuur en te zwaard bestreden.

Op de verkiezingsdag telde elke stem. Met schuitjes gingen de partij aanhangers de polder in om bouwers naar het stembureau te brengen. Men ging zelfs de eee op om Urker schippers van hun schip te halen! Maar deze keer wonnen de liberalen hun zetel weer terug. Er werd gedanst en gehost in de straten. De Vrije Westfries was diep teleurgesteld. Een jaar daarna verhuisde Ds. Oosten naar Scheveningen. Nanne Sluis zette de strijd voort.


Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube