Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

Een brede leestafel voor de hele stad

Volgende » « Vorige ^ Terug naar het Overzicht
Bron / Auteur: Klaas Koeman

Links de gebouwen van het Nut, 1935.
Links de gebouwen van het Nut, 1935.
De bedoeling was dat er een Openbare Leeszaal in Enkhuizen zou komen. Dat is wat anders dan een uitleenbibliotheek. Uitleenbibliotheken waren er al.

Je kon boeken lenen bij 't Nut, waarschijnlijk was er een kleine bibliotheek bij de katholieke kerk en er was uiteraard een christelijke, lees protestante Volksbibliotheek.

Officieel was er nog de Librije, maar die leidde een sluimerend bestaan. In de ledenvergadering, in 1929 in de Oranjezaal, legde voorzitter H. Kofman uit wat de bedoeling was. Er moesten tijdschriften en dagbladen van alle richtingen ter inzage liggen, zodat men de eigen mening aan die van anderen kon toetsen.

Een zeer modern standpunt: er waren nog vele pastoors en dominees dïe hun gelovigen verboden naar eikaars radiouitzendingen te luisteren. Ook in de bestuurssamenstelling van de leeszaal probeerde men echt openbaar te blijven. Chris Roosendaal zat in het bestuur, linkse liberaal en later socialist. Maar ook dominee Kroon, predikant van de 'Gereformeerd Hersteld Verband' kerk in Andijk.

Toen hij wegging vond de toenmalige voorzitter Berghuis dat jammer, 'vooral voor de alzijdigheid van de vereniging'. Naast de verschillende tijdschriften moest de leeszaal ook voorzien zijn van encyclopedieën, atlassen en studieboeken.

Het begin was voorspoedig. Op de eerste circulaire meldden zich al direct 160 leden en een jaar later had de vereniging al 253 leden. Er werd geld geschonken, maar van verschillende kanten werden ook boeken beschikbaar gesteld. Een belangrijke schenking kwam van de theosofische vereniging. Ook particulieren, zoals de vrouw van huisarts Corts, schonken boeken. De vereniging erfde ook nog zo'n duizend niet-ingebonden boeken.

Maar een leeszaal wilde niet lukken. Men kon geen ruimte vinden. Al in 1930 moest het bestuur de leden een voorstel doen om maar met een uitleenbibliotheek te beginnen. De leden gingen akkoord en op 1 januari 1932 begon men met het uitlenen. Er waren ruim tweehonderd lezers, die konden
kiezen uit meer dan vijfhonderd boeken, waaronder honderd werken over theosofie.
Het aantal boeken groeide gestaag. In 1935 kon men al over duizend boeken beschikken. En op de Boerenleenbank stond zo'n vijfhonderd gulden. Het ging de bibliotheek niet slecht.

Catalogus
De leners kozen uit een catalogus. Het was niet de bedoeling dat ze zelf de boeken uit de kasten pakten. Op dinsdagavond was de bibliotheek open in een zaaltje in het Nutsgebouw. Soms was dat lastig, omdat dat zaaltje ook voor andere doeleinden gebruikt werd.

Een van de vrijwilligsters, mejuffrouw S. Kuiper, ze was onderwijzeres, waarschuwde in 1938 het bestuur. Het uitleenzaaltje moest steeds om 8 uur weer leeg zijn, omdat dan Crescendo met de repetitie begon. Ze redde dat niet. Roosendaal bood aan haar te helpen. Het heeft Suus Kuiper er niet van weerhouden haar hele leven als vrijwilligster aan de bibliotheek verbonden te blijven.

Na de oorlog kreeg het bestuur weer enige hoop op een echte leeszaal. De vereniging Hendrick de Keyser maakte aanstalten Breedstraat 32 te gaan restaureren. Daar zou een leeszaal in kunnen, maar het lukte niet. De huur werd te hoog en Hendrick de Keyser wilde het pand niet als een leeszaal inrichten. Het kreeg een 'Oud Hollandse' inrichting.

Het bestuur gaf de moed op. Een leeszaal zou er niet meer komen. In 1948 stelde het bestuur de ledenvergadering voor om de vereniging op te heffen en de bibliotheek aan 't Nut over te dragen. Alle zeven aanwezige leden stemden voor. In het Nutsgebouw resideerde nu weer gewoon één neutrale uitleenbibliotheek in plaats van een neutrale en een openbare.


Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube