Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

Het Enkhuizer wethoudersconflict (2)

Volgende » « Vorige ^ Terug naar het Overzicht
Bron / Auteur: Klaas Koeman

De tekeningen van Henstra werden gebruikt om de raadsverslagen te verluchtigen. Hier wethouder Roosendaal.
De tekeningen van Henstra werden gebruikt om de raadsverslagen te verluchtigen. Hier wethouder Roosendaal.
In augustus 1941 verboden de Duitsers de gemeenteraad. Op 1 september hielden ook de wethouders ermee op. Het felle conflict tussen Chris Roosendaal en Piet Rodenburg enerzijds en burgemeester Haspels anderzijds verdween voor even naar de achtergrond.

Haspels bleef nog een jaar burgemeester. In augustus 1942 werd hij ontslagen, hij zat toen gevangen als gijzelaar in het kamp Haaren bij St. Michielsgestel. Enkele weken later werd. hij vrijgelaten en direct daarna dook hij onder.

De Nederlandse regering had besloten dat alle burgemeesters na de oorlog hun posities weer konden innemen, als ze niet fout waren geweest uiteraard. De bedoeling was dat deze burgemeesters ook hun oude wethouders weer zouden terughalen. Later zouden ook de gemeenteraden weer terugkomen. Nog niet gekozen door de bevolking, dat kon pas in 1946, maar door kiescolleges die door de burgemeesters en adviescommissies werden samengesteld. In de praktijk kwamen de oude gemeenteraadsleden weer terug.

In Enkhuizen werden de oude wethouders Rodenburg en Roosendaal niet teruggeroepen. Na enig aandringen verklaarde Haspels dat hij ze 'onvaderlands gedrag' verweet, en hij ze nu officieel ontsloeg als wethouder. De heren hadden hem, de burgemeester, door hun brief van 31 augustus 1941 aan de Commissaris van de Koningin over de verkoop van het vetgasfabriekje in een onmogelijke positie gebracht. Hij had zich nu moeten verantwoorden bij de nieuwe -en dus foute -Commissaris van de Koningin, Backer. En dat terwijl zijn positie door zijn kritiek op de nazi's toch al zo wankel was!

Bij de felle discussies die daarop volgden, speelden naast de persoonlijke en ideologische antipathieën nu ook de oorlogservaringen mee. Men nam elkaar de maat over eikaars gedrag in de oorlog. Naast 'links of rechts', was men nu ook 'goed of fout'.

Nu kon Rodenburg en Roosendaal weinig verweten worden over hun oorlogsverleden. Piet Rodenburg was een actief verzetsman geweest. Vooral om zijn steun aan de vele gevangen werd hij geroemd. Hij werd daarbij geholpen, ook financieel, door Chris Roosendaal. Het Militair Gezag liet blijken wat zij van de verwijten van Haspels vond: Piet Rodenburg werd benoemd tot lid van de verschillende zuiveringscommmissies voor het stadhuispersoneel, de havendienst en gemeentewerken. Deze tijdelijke regering toonde daarmee het volste vertrouwen in de ex-verzetsman te hebben.

In zijn pamflet 'Burgemeester in bezet gebied, 15 mei 1940-12 juli 1942' dikte Haspels zijn oorlogsverleden wat aan. Maar toegegeven moet worden dat hij de enige burgemeester was die zich verzette tegen de verordening van de Duitsers dat Joodse kinderen niet meer op Nederlandse scholen toegelaten mochten worden. Ook de Commissaris van de Koningin, mr. Backer, kreeg met zijn propa-gandatoespraken die de Noordhollandse burgemeesters moesten aanhoren weinig vat op Haspels. Desgevraagd zei hij dat ook. Backer beschouwde Haspels als een onbetrouwbare burgemeester.

Voor Piet Rodenburg was het allemaal totaal onvoldoende. Een 'mondheld' noemde hij de burgemeester in de pers. Hij verweet Haspels ook dat hij tijdens zijn onderduik de boekhouding deed voor zijn zwager Van der Ploeg, en diens bedrijf had inderdaad zaken gedaan met de bezetter.

Uiteindelijk is het wethoudersconflict bijgelegd. Vooral de leden van de tijdelijke gemeenteraad hebben zich ingespannen om de oude wethouders weer herbenoemd te krijgen. Ze werden daarin gesteund door het overgrote deel van de Enkhuizer bevolking. De gemeenteraadsleden zorgden er ook voor dat de drie heren weer door één deur konden.

Tijdens de raadsvergadering van 19 november worden de heren Rodenburg en Roosendaal weer tot wethouder benoemd. Officieel was het wethoudersconflict daarmee ten einde.


Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube