Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

Op luchtwacht: vliegtuigen of rotganzen?

Volgende » « Vorige ^ Terug naar het Overzicht
De Enkhuizer Luchtwachtdienst in de zomer van 1939.
De Enkhuizer Luchtwachtdienst in de zomer van 1939.
Op 21 november 1918 stond er een oproep in de Enkhuizer Courant. Luitenant Korswagen -hij woonde in de Breedstraat - riep jonge mannen en hun vaders op om in Die Port van Cleve de oprichting van een Enkhuizer Vrijwillige Landstorm te bespreken.

Hoeveel jonge mannen in Die Port van Cleve bij elkaar kwamen, weten we niet. Wel dat een half jaar later die Landstorm een veertigtal leden had. De bedoeling was dat ze een militaire training kregen. De Vrijwillige Landstorm was een soort reserveleger. Na de revolutiepoging van Troelstra, ook in november 1918, was men beducht voor een binnenlandse dreiging.

Uit de Vrijwillige Landstorm kwamen allerlei gespecialiseerde afdelingen voort, die het echte leger ondersteunden. De Luchtwachtdienst was daarvan een goed voorbeeld. De legerleiding wilde in tijden van oorlog op de hoogte zijn van vijandelijke vliegbewegingen boven het vaderland. Leden van de Landstorm werden getraind als luchtwachter dienst te doen. Ook in Enkhuizen werd een afdeling opgericht. Als observatieplatform werd de Drommedaris ingericht.

"In de eerste jaren stelde het allemaal niet zo heel veel voor. Een aantal zaterdagmiddagen werd er geoefend in het herkennen van de verschillende vliegtuigen en het inschatten van hoogte, snelheid en richting. In 1938 werd het duidelijk dat het menens werd. Er werd geoefend met echte vliegtuigen en het dak van de Drom moest nu bijna elke nacht bemand worden. De manschappen moesten ook gekeurd worden. Jammer genoeg werd bijna de helft van de luchtwachters afgekeurd.

De afgekeurden deden nog een tijdje mee als onbezoldigde vrijwilligers, maar ze waren nu ook onverzekerd en dat kon natuurlijk niet. Een actie om nieuwe vrijwilligers te werven en een herkeuring bracht enige verlichting in het personeelsprobleem op het dak van de Drom.

Korporaal Hendrik Huizinga heeft in enkele artikeltjes de wetenswaardigheden van zijn Luchtwachtafdeling beschreven. Hij was in het dagelijkse leven notarisklerk en boekhouder. Een aantal van zijn stukjes is verschenen in De Wacht, een weekblad voor de gemobiliseerde soldaten.
De winter van 1939-1940 was bijzonder koud, er was zelfs een Elfstedentocht. Het was dus afzien voor de mannen op de Drom. Gelukkig konden ze op de zolder naast het carillon een kamertje timmeren, waarin ze een kacheltje en wat stoelen neerzetten. Er was een radio, altijd afgestemd op de NCRV- Huizinga kende precies de tijden en geluiden van het ontwaken van Enkhuizen. Hij wist hoe laat de eerste vissers naar hun botters liepen, hoe laat de vuurtorens en de straatverlichting gedoofd werden en wanneer het personeel van de visafslag en allerlei andere bedrijven naar hun werk gingen.

In een ietwat hilarisch verhaal beschreef Hendrik Huizinga de avonturen van twee luchtwachters die in augustus 1939 een hele dag in Amsterdam doorbrachten om een uniform te bemachtigen. Door de chaos van de militaire bureaucratie tijdens de mobilisatie was de expeditie tevergeefs.

Natuurlijk beschrijft hij de klassieke vergissing van de luchtwachters. Eerst meldden ze twee vliegtuigen, om even later de boodschap te corrigeren met de mededeling dat het wel vier vliegtuigen waren. Na enige minuten zwijgend en ingespannen kijken klonk het: „Weet je wat ik geloof? Dat we vier rotganzen gemeld hebben!". Ze hebben het maar zo gelaten.


Foto: Achterste rij (v.l.n.r.): Jaap Kooiman, Douwe de Boer, Sjoerd Spoelstra, Jacob Mazereeuw, Bertus Verbeek, Sas Sietses, Piet Bruijn, Harm Boerma, Willem Koolhaas, Barend Hart, Thijs Zwiep, Jan Lenters. 
Voorste rij (v.l.n.r.): Joost Volgers, Frits Wemer, Jo Kouwenhoven, Gerrit Appelhof, Rinse Broksma, Henk Huizinga, Piet Struik, Willem Zwaan. 



Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube