Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

Een stoomtram door de Streek

Volgende » « Vorige ^ Terug naar het Overzicht
Bron / Auteur: Klaas Koeman

De Koepoort met rails paardentram omstreeks 1900.
De Koepoort met rails paardentram omstreeks 1900.

In 1879 diende de West-Friesche Tramwegmaatschappij een concessieaanvraag in voor de aanleg van een stoomtramlijn van Enkhuizen naar Hoorn, door de Streek. Diligences en trekschuiten waren nu wel erg ouderwets geworden. Een moderne wereld vroeg om moderne vervoermiddelen!


In Enkhuizen reageerde men enthousiast. Een lening was binnen een aantal dagen overtekend. Er werd druk gediscussieerd waar het eind- of beginpunt moest komen. De Dijk en het (Zuider)Kerkplein werden genoemd. Uiteindelijk koos men voor het Parkhotel in de Nieuwe Westerstraat. Natuurlijk was men beducht voor concurrentie. De spoorlijn Enkhuizen-Hoorn- Amsterdam vorderde gestaag, en een aantal heren had plannen voor een nieuwe stoombootmaatschappij die een  directe verbinding met Amsterdam zou verzorgen. Maar een stoomtram door de Streekdorpen zou rendabel moeten kunnen zijn. 

Diligence

Helaas zagen de bewoners en bestuurders van de Streekdorpen de komst van zo’n gevaarlijk voertuig over de smalle en drukke weg helemaal niet zitten. De bestuurders van Westwoud, Ooster- en Westerblokker gaven niet eens toestemming. Hoogkarspel verbood eveneens een tram. Het gevolg was dat de reizigers in die dorpen over moesten stappen van de stoomtram in een diligence of omnibus!

Losse stoomketels

Door het verzet tegen de stoommachine uit de andere dorpen moest er een aparte vuurloze locomotief besteld worden. Langs de route werden stoomketels neergezet waaruit de machinist zijn stoom moest halen. Deze locomotieven waren veel minder sterk. Het gebeurde dan ook herhaaldelijk dat het stoomtrammetje de volgende stoommachine niet haalde en opgehaald moest worden.     

Het hele project mislukte tenslotte. Ondanks de steun van de Enkhuizer Courant, die fel voor ‘de moderne tijd’ was bleven de passagiers weg. Al in 1884 stopte de stoomtram ermee.

Ingrijpen hoge raad

Er kwam een nieuwe maatschappij ‘N.V. Paardentram  Hoorn-Enkhuizen’(PHE) die met een paardentram door de dorpen reed. De wegen door de Streek waren wel heel erg smal. Het is voorgekomen dat een passagier die, nieuwsgierig, zijn hoofd uit het raampje stak, onzacht in botsing kwam met een schuur! En verzet was er ook nu weer. De burgemeester van Hoogkarspel liet doodleuk de net aangelegde tramrails / verwijderen. De trams waren in zijn gemeente immers verboden! De Hoge Raad moest eraan te pas komen om de rails weer in het wegdek te krijgen.

De paardentram had een moeizaam bestaan. In 1892 ging de PHE failliet, de Rotterdamse Tramweg Maatschappij nam de lijn over. Daarna volgden enige jaren met wat meer passagiers. Maar in de Eerste Wereldoorlog ging het opnieuw mis. In 1917 viel het doek definitief over paardentram. Eén van de redenen was de sterke stijging van de prijs van het paardenvoer.

Vijftien jaar later werden er nieuwe pogingen gedaan het openbaar vervoer door de Streek van de grond te krijgen. Nu met meer succes. In 1922 kwam er een geregelde busdienst voor de dorpen.



Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube