Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

De 'help uzelf'-winkels van Enkhuizen

Volgende » « Vorige ^ Terug naar het Overzicht
Bron / Auteur: Marijke Adema

De Vezo in de Westerstraat
De Vezo in de Westerstraat
De eerste zelfbedieningswinkel van Enkhuizen werd in 1951 geopend. Kruidenier Korff opende zijn levensmiddelenwinkel aan de Westerstraat (waar nu restaurant Tydloos is gevestigd). Aan de tijd van het lange wachten kwam langzaam een einde: voortaan kon je zelf met een mandje langs de schappen. De klant werd niet meer begroet met ‘wat blieft u?’ maar met ‘ga uw gang’.

Boodschappen doen voor de komst van zelfbedieningswinkels vergde veel tijd. De slager, groenteman, visboer of kruidenier deed alles: wegen, inpakken en afrekenen. Als het druk was moest je lang wachten. De bakker en melkboeren kwamen vaak langs de deuren om bestellingen op te nemen. Door het nieuwe zelfbedieningsysteem waren hun dagen geteld. Het idee van een zelfbedieningswinkel kwam uit Amerika. Daar werd de eerste winkel in 1917 geopend. Het was zo’n succes dat er veel zaken volgden, en in 1948 was ook Nederland aan de beurt: ondernemer van Woerkom opende de eerste winkel waar de klant zichzelf kon bedienen in Nijmegen.

Vezo
In de jaren vijftig volgde ook Enkhuizen. Behalve de Centra-winkel van de heer Korff, kwam er ook een VEZO. Gerard Veken kwam in de jaren dertig naar Enkhuizen met wat kruidenierswaren en een transportfiets in de hoop hier een succesvol bedrijf op te starten. Hij vestigde zijn levensmiddelenwinkel in de Bocht. Op 3 augustus 1955 opende hij zijn ‘help uzelf’-winkel in de Westerstraat, waar tegenwoordig de Blokker is gevestigd. Veken verkocht niet alleen voedsel, maar ook niet-eetbare artikelen zoals wrijfwas, koperpoets, dweilen, schoenencrème en kastpapier. Normaal verkochten kruideniers alleen ‘droge’ producten. In de VEZO- winkel kon je ook verse artikelen kopen, zoals brood, kaas en melk. 

Een paradijs
Een winkel waar je voortaan zelf je boodschappen mocht pakken, bracht veranderingen met zich mee. Je hoefde niet meer zo lang te wachten, maar je mocht ook zelf de producten oppakken, aanraken en er zelfs aan ruiken. In zo’n grote winkel konden veel meer producten worden uitgestald en dus was er veel meer keus. De Enkhuizer Courant voegde daaraan toe dat vrouwen in de kruidenierswinkel graag een bepaalde ‘stand’ wilden ophouden. “Er zijn mensen die natuurboter kopen omdat mevrouw zus en zo, die ook juist in de winkel staat, misschien wel raar op zou kijken, wanneer margarine werd gekocht”, schreef de krant. Door de zelfbedieningswinkel kwam aan dat een einde. Een journaliste van de Libelle schreef zelfs: “je voelt je heerseres van een klein koninkrijk” en noemde het zelfs een ‘ongekend paradijs’.

Na de jaren vijftig kwam het begrip zelfbedieningswinkel pas echt tot een doorbraak. Het ging, economisch gezien, beter met Nederland. Huisvrouwen hadden een groter budget en bovendien de beschikking tot een koelkast. Sindsdien is het zelfbedieningsysteem niet meer weg te denken.


Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube